Publicystyka,Raporty 23 grudnia 2013, 20:28

Czarno-białe USA. Stosunki rasowe na przykładzie Sprawy Zimmermana

Śmiertelne postrzelenie nastoletniego Trayvona Martina w Sanford na Florydzie w 2012 roku z pewnością nie wywołałoby tak silnych emocji gdyby nie fakt, że za spust pociągnęła osoba o innym kolorze skóry niż ofiara. Różnorodność spowodowała liczne spekulacje, czy zabójstwo nie miało podłoża rasowego.

Protesty w Chicago, fot. Debra Sweet/Wikimedia

Protesty w Chicago, fot. Debra Sweet/Wikimedia

Okoliczności zdarzenia

Do tragicznego wydarzenia doszło w nocy z 26 na 27 lutego 2012 roku w Sanford na Florydzie. 17-letni Trayvon Martin był Afroamerykaninem, z kolei George Zimmerman, 28-letnim Latynosem. Późniejszy oskarżony był członkiem i koordynatorem Neighborhood Watch na strzeżonym osiedlu, na którym zrządzeniem losu znalazł się Martin i gdzie doszło do strzelaniny.[1]

Policja, wezwana wcześniej telefonicznie przez Zimmermana, przyjechała dwie minuty po wystrzale, do którego doszło w trakcie kłótni między mężczyznami. Na miejscu okazało się, że śmiertelnie postrzelony Martin nie miał przy sobie broni. Mający obrażenia głowy Zimmerman został zatrzymany i przesłuchiwany na posterunku przez pięć godzin, po czym zwolniony do domu ze względu na brak dowodów obalających wersję Zimmermana, jakoby działał w samoobronie. Należy zaznaczyć, że prawo Florydy zabrania aresztowania kogokolwiek za działanie w obronie własnej. Zakres dopuszczalnej samoobrony w Stanach Zjednoczonych zależy od poszczególnych stanów. Prawo Florydy przewiduje tzw. „Stand Your Ground Law„, czyli prawo do użycia siły w przypadku poczucia się zagrożonym.

George Zimmerman chwilę po zatrzymaniu przez policję

George Zimmerman chwilę po zatrzymaniu przez policję

Atmosfera strachu

Po nagłośnieniu incydentu przez media, na ulice całego kraju wyszły tysiące protestujących, nawołujących do natychmiastowego aresztowania George’a Zimmermana. W około sześć tygodni po całym zajściu Latynos został przez prokuraturę oskarżony o morderstwo.

Trayvon Benjamin Martin urodził się 5 lutego 1995 roku jako syn Sybrina Fulton oraz Tracy Martin. Po rozwodzie rodziców w 1999 roku Trayvon zamieszkał z matką i starszym bratem w Miami Gardens na Florydzie. Wiadomo, że był zawieszony w szkole za opuszczanie lekcji[2], na sumieniu miał także akty wandalizmu (graffiti) oraz prawdopodobnie włamania i kradzieże, choć dwa ostatnie przestępstwa nigdy nie zostały udowodnione, a sam Martin nie figurował w bazie młodocianych przestępców.

Śmierć Trayvona poprzedził wysyp przestępstw popełnionych na będącym scenerią tragicznych zdarzeń osiedlu. Dziesiątki doniesień o próbach włamania wytworzyły wśród mieszkańców atmosferę strachu, toteż we wrześniu 2011 roku zorganizowano ochotniczą straż sąsiedzką. Koordynatorem programu został wówczas Zimmerman. W przeciągu pół roku przed śmiercią Trayvona, Zimmerman siedem razy wykonywał połączenia alarmowe na numer policji, z czego w pięciu rozmowach zgłaszał podejrzanie wyglądających mężczyzn spacerujących w okolicy.

Wieczorem 26 lutego 2012 r. George Zimmerman, zauważywszy Martina kręcącego się między domami osiedla, kilka minut po godzinie siódmej zadzwonił do dyżurnego policji Sanford,[3] któremu zgłosił fakt zaobserwowania obcej, podejrzanie wyglądającej osoby. Po rozmowie z dyspozytorem, który prosił rozmówcę o niepodejmowanie działań, doszło do brutalnego spotkania Martina i Zimmermana.

Mapa osiedla, na którym doszło do zdarzenia. Fot. HectorMoffet/Wikimedia

Mapa osiedla, na którym doszło do zdarzenia. Fot. HectorMoffet/Wikimedia

Reakcje na zdarzenie

Po strzelaninie George Zimmerman został skrytykowany przez rodzinę zabitego za posiadanie broni oraz śledzenie Martina.[4] Jak powiedział szef policji Sanford, Bill Lee, ochotnicy straży sąsiedzkiej nie są zachęcani do posiadania broni palnej, jednak mają do tego konstytucyjne prawo. Organizacje afroamerykańskie uznały, że Zimmerman działał z pobudek rasistowskich. Protesty w USA przybierały na sile, a pod internetową petycją wzywającą do aresztowania Zimmermana podpisało się 2,2 miliona osób. Według manifestujących, Martin padł ofiarą „rasistowskiego systemu”. Jako, że Martin w chwili postrzelenia miał na sobie bluzę, protestujący używali tej części garderoby jako symbolu. Podobnie jak cukierki Skittles i puszki Arizona Iced Tea, z którymi wracał ze sklepu Martin. W sprawie Zimmermana głos zabrał nawet prezydent Barack Obama. - Gdy Trayvon Martin został zastrzelony to powiedziałem wówczas, że to mógłby być mój syn, to mógłbym być również ja 35 lat temu - skomentował prezydent USA.[5]

Trayvon Martin

Trayvon Martin

W obronie syna stanął ojciec Zimmermana, Robert Zimmerman, który w liście otwartym z 15 marca 2012 r. zaznaczył, że Zimmerman jako Latynos sam nie jest biały. Co więcej, według rodziny, niektórzy jego krewni są czarni. Z kolei prawnik oskarżonego, Craig Sonner zaznaczył, że Zimmerman opiekował się dawniej grupą czarnoskórej młodzieży.

Co ciekawe, wstępny raport policji ze strzelaniny opisywał Zimmermana jako białego. Podobnież wczesne doniesienia medialne relacjonujące sprawę charakteryzowały podejrzanego jako białego. Dopiero ojciec Zimmermana, w oświadczeniu opublikowanym na łamach Orlando Sentine, zidentyfikował swojego syna z mniejszością hiszpańskojęzyczną. Wtedy też niektóre media zaczęły określać Zimmermana jako „białego Latynosa„, co wywołało dyskusję nad użytym terminem. Rush Limbaugh i Bernard Goldberg oskarżyli media o przeinaczanie faktów i celowe nadawanie sytuacji wydźwięku rasowego. Michael Getler z PBS, po fali krytyki związanej z określeniem Zimmermana jako „białego”, zasugerował, że najlepszym sposobem w przyszłych relacjach będzie po prostu zaprezentowanie wizerunku bez próby opisania koloru skóry.

Rany Zimmermana, fot. Stanford Police / Seminole County Sheriff's Office

Rany Zimmermana, fot. Stanford Police / Seminole County Sheriff’s Office

Proces Zimmermana

Proces George’a Zimmermana ruszył w czerwcu 2013 roku. W skład tylko pierwszej rundy dowodów weszło 67 płyt kompaktowych, lista świadków obejmująca 50 stróżów prawa, 28 oficerów z Departamentu Policji Sanford, techników policyjnych, 28 cywilów, członków rodzin Martina oraz przyjaciół i ojca Zimmermana. Dowodami były oczywiście także ślady po wystrzale: odciski palców na broni palnej, nagrania audio i wideo, fotografie, zeznania świadków, wyniki badań kryminalistycznych, raport z sekcji zwłok Martina, odzież oskarżonego, próbki DNA, dokumentacja medyczna, nagrania połączeń z numerem alarmowym oraz bilingi telefonii komórkowej.[6]

Prokurator rozpoczął swoją mowę cytując oskarżonego, który miał powiedzieć „pieprzone gnojki, dupki, które zawsze uciekają”. Według prokuratora Johna Guy’a, to Zimmerman zaatakował nieuzbrojonego nastolatka, który wracał do domu ze sklepu.[7] Oskarżyciel chciał uznania Zimmermana winnym morderstwa drugiego stopnia. Po 16 i pół godziny obradowania nad wyrokiem, oskarżony został uniewinniony od zarzucanych czynów. Po ogłoszeniu wyroku wzmogły się kilkusetosobowe manifestacje w wielu miastach USA, nie wyłączając Waszyngtonu, Nowego Jorku, Los Angeles, San Francisco, Chicago i Miami. Niektórzy protestujący wybijali szyby i dewastowali policyjne samochody. W Oakland w Kalifornii spalono amerykańską i kalifornijską flagę.

Protesty w Sanford na Florydzie, fot. David Shankbone/Wikimedia

Protesty w Sanford na Florydzie, fot. David Shankbone/Wikimedia

Niezależnie od słuszności wyroku uniewinniającego, na uwagę zasługuje wyraźny wątek rasowy w sprawie George’a Zimmermana. Pół wieku po całkowitym zniesieniu segregacji rasowej, kolor skóry ofiary oraz oskarżonego wpływają na odbiór wydarzeń oraz interpretację intencji sięgającego po broń. Społeczeństwo amerykańskie w dalszym ciągu jest podzielone rasowo, choć granica nie jest wyraźna jak kiedyś, wciąż jednak nie daje o sobie zapomnieć.

Bibliografia

  • „Piep***** gnojki!”. Proces Zimmermana rozpoczęty na ostro, http://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/piep-gnojki-proces-zimmermana-rozpoczety-na-ostro,335190.html [dostęp 15 września 2013 r.]
  • Rasizm? Obama zabrał głos w sprawie Zimmermana, http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/892186,Rasizm-Obama-zabral-glos-w-sprawie-Zimmermana [dostęp 15 września 2013 r.]
  • Prieto Bianca, Trayvon Martin: We are gathered here today to demand justice’ in teen’s fatal shooting, Orlando Sentinel, http://articles.orlandosentinel.com/2012-03-14/news/os-trayvon-martin-shooting-death-rally-20120314_1_shooting-death-bryant-chief-bill-lee [dostęp 15 września 2013 r.]
  • Robles Frances, Multiple suspensions paint complicated portrait of Trayvon Martin, The Miami Herald, http://www.miamiherald.com/2012/03/26/v-fullstory/2714778/thousands-expected-at-trayvon.html [dostęp 15 września 2013 r.]
  • Rudolf John, Trayvon Martin Case Spotlights Florida Town’s History Of ‚Sloppy’ Police Work, Huffington Post, http://www.huffingtonpost.com/2012/04/09/trayvon-martin-cops-botched-investigation_n_1409277.html [dostęp 15 września 2013 r.]
  • Martin Tracy, Prosecute the killer of our son, 17-year-old Trayvon Martin, Change.org, http://www.change.org/petitions/prosecute-the-killer-of-our-son-17-year-old-trayvon-martin [dostęp 15 września 2013 r.]
  • Zimmerman prosecutors release evidence list, CNN, http://articles.cnn.com/2012-05-15/justice/justice_florida-teen-shooting_1_document-defense-attorneys-prosecutors?_s=PM:JUSTICE [dostęp: 15 września 2013 r.]

Przypisy

[1] Prieto Bianca, Trayvon Martin: We are gathered here today to demand justice’ in teen’s fatal shooting, Orlando Sentinel, http://articles.orlandosentinel.com/2012-03-14/news/os-trayvon-martin-shooting-death-rally-20120314_1_shooting-death-bryant-chief-bill-lee [dostęp 15 września 2013 r.]

[2] Robles Frances, Multiple suspensions paint complicated portrait of Trayvon Martin, The Miami Herald, http://www.miamiherald.com/2012/03/26/v-fullstory/2714778/thousands-expected-at-trayvon.html [dostęp 15 września 2013 r.]

[3] Rudolf John, Trayvon Martin Case Spotlights Florida Town’s History Of ‚Sloppy’ Police Work, Huffington Post, http://www.huffingtonpost.com/2012/04/09/trayvon-martin-cops-botched-investigation_n_1409277.html [dostęp 15 września 2013 r.]

[4] Martin Tracy, Prosecute the killer of our son, 17-year-old Trayvon Martin, Change.org, http://www.change.org/petitions/prosecute-the-killer-of-our-son-17-year-old-trayvon-martin [dostęp 15 września 2013 r.]

[5] Rasizm? Obama zabrał głos w sprawie Zimmermana, http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/892186,Rasizm-Obama-zabral-glos-w-sprawie-Zimmermana [dostęp 15 września 2013 r.]

[6] Zimmerman prosecutors release evidence list, CNN, http://articles.cnn.com/2012-05-15/justice/justice_florida-teen-shooting_1_document-defense-attorneys-prosecutors?_s=PM:JUSTICE [dostęp: 15 września 2013 r.]

[7] „Piep***** gnojki!”. Proces Zimmermana rozpoczęty na ostro, http://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/piep-gnojki-proces-zimmermana-rozpoczety-na-ostro,335190.html [dostęp 15 września 2013 r.]

Jeśli podoba Ci się ten artykuł i chcesz odwiedzać nas częściej, udostępnij go na Facebooku, skomentuj oraz polub nasz portal, by otrzymywać więcej treści, które mogą Cię zainteresować: